1. Ders – Doç. Dr. Osman DEMİR | Modern İnanç Problemleri: Ateizm ve Deizm

 

Anadolu İlahiyat Akademisi

Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor

Ders Raporu

Doç. Dr. Osman Demir 

 

Dersin Adı: Modern İnanç Problemleri

Konu: Ateizm ve Deizm 

Ön Okuma Metni: 

Ders Süresi: 2 oturum 

Ders Mevcudu: 18 

Tavsiye Okumalar: 

Mehmet Aydın, Din Felsefesi, Ateizm-Deizm

 

Özetle söyleyecek olursak, bu derste ateizm dört görüş açısından ele alındı: 

  1. Klasik teistik kanıtların eleştirisinden güç alan ateistik görüşler; 
  2. Bazı sosyolojik ve psikolojik teorilerden kaynaklanan görüşler; 
  3. Ahlaki bir ilgi ve endişeden kalkan görüşler 
  4. Bir dizi kavram çözümlemelerinden kalkarak teistik iddiaların anlamsızlığını ortaya koymaya çalışan görüşler.

Unutmamak gerekir ki, bu görüşlerin büyük bir kısmı Batı hıristiyan teizmi geleneği içinde doğmuş ve gelişmiştir. Hıristiyan teizmindeki Baba-Oğul teriminin önemle yer aldığı Teslis düşüncesiyle Freud’un ateizmi İsa’nın kişiliği üzerine kurulduğu öne sürülen hıristiyan ahlakının “bir de yüzünün öbür yanını çevir” anlayışı ve insanın günahkar olarak dünyaya geldiği görüşü ile Nietzche ve Camus’un “başkaldırı”sı; köleliği ve ırk ayırımını kaldırmanın, yoksulluktan yakınmanın, Tanrı’nın yaratma bilgeliğine ters düştüğünü kabul etmekle Feuerbach, Marx ve Engels’in iddiaları arasındaki ilişkiyi -görmek pek zor bir iş olmasa gerek. Başka türden bir teizm karşısında bütün bu eleştiriler güçlerinin önemli bir bölümünü yitirebilirler. Eğer taklitten, günümüzde çok kullanılan bir deyimle “kültür emperyalizmi”nden kurtulmanın ve otantik bir kişilik ortaya koymanın bir anlam ve değeri varsa, o zaman “Tanrı öldü” yargısı karşısında herkesin şu üç soruya cevap bulması gerekir: Ölen hangi Tanrıdır? Kim öldürdü onu? Ve niçin öldürdü? Eğer ölen, günahın, ümitsizliğin, korku ve dehşetin kaynağı olan bir kavram ise, varsın ölsün. Eğer metafizik, yüzyıllar boyunca kurduğu bir yapıyı, kendi içinden gelen bir çözülme ve nihilizm ile bugün yıkılıyorsa, varsın yıksın. Ama eğer öldürülmek istenen, Tevrat’ın, İncil’in ve Kur’an’ın ortaklaşa kullandıkları bir ifadeyle “İbrahim’in ve İshak’ın Rabbi” ise, buna insanlığın gücü yetmeyecektir.

Scroll to Top